Tin hoạt động

Chủ tịch HĐTV Vũ Văn Cường trả lời báo chí tại họp báo Bộ Công thương

07/07/2014

Ngày 07⁄7⁄2014, tại buổi họp báo thường kỳ tháng 6 và 6 tháng đầu năm 2014 của Bộ Công Thương, trên cương vị là Chủ tịch Hiệp Hội Thuốc lá Việt nam, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Tổng công ty TLVN, Chủ tịch Vũ Văn Cường đã trả lời thấu đáo nhiều câu hỏi của phóng viên các cơ quan báo chí truyền thông về các vấn đề liên quan đến ngành thuốc lá.

Phóng viên Xuân Quảng - Vietnamplus: Kể từ khi Luật Phòng chống thuốc lá có hiệu lực, diễn biến tình hình thuốc lá nhập lậu có nhiều chuyển biến phức tạp đặc biệt ở các tỉnh phía Bắc, trong khi trước đây chủ yếu xuất hiện ở phía Nam. Tổng công ty Thuốc lá VN nhận định thế nào và phương hướng giải quyết?

Chủ tịch Vũ Văn Cường: Đúng như vậy, 6 tháng đầu năm 2014, tình hình buôn lậu thuốc lá tăng đột biến. Như trong báo cáo, tình hình sản xuất thuốc lá giảm 12,8%, tương ứng với số đó, tức là thuốc lá buôn lậu tăng lên 12,8% tổng sản lượng nhu cầu trong nước và so với thuốc lá lậu thì tăng đến 30-50%, bởi tổng lượng thuốc lá lậu chiếm 20% thị phần, trong tổng thị phần giảm xuống 12,8% tức là thuốc lá lậu tăng đến 40-50% so với cùng kỳ và những năm trước.

Nguyên nhân ở đây là do: Luật phòng chống tác hại thuốc lá chính thức hiệu lực từ 1/5/2013, nhưng bắt đầu từ đầu năm 2014 mới thực hiện đầy đủ các điều khoản quy định trong Luật này, có 1 số điều khoản được kéo dài và chuyển giao. Trên thị trường, tất cả các bao thuốc lá phải in cảnh báo hình ảnh chiếm 50% bao thuốc lá, mục tiêu là hạn chế, cảnh báo rằng hút thuốc lá có hại cho sức khỏe. Các đơn vị của Tổng công ty Thuốc lá, ngành thuốc lá VN đều thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của Luật phòng chống tác hại thuốc lá. Tuy nhiên, người tiêu dùng có tâm lý thích hút thuốc cũ, không có cảnh báo. Chúng tôi là nhà sản xuất rất ngạc nhiên, 2 bao thuốc có cảnh báo và không cảnh báo với chất lượng như nhau, nhưng ở thị trường thì người tiêu dùng chấp nhận mua với giá gấp đôi, thậm chí gấp ba trong khi đời sống người dân chưa cao…

Chúng tôi là nhà sản xuất nên khẳng định, thuốc cũ hay thuốc mới, có hình ảnh hay không hình ảnh thì chất lượng không có gì thay đổi. Qua đây, chúng tôi cũng muốn gửi đến người tiêu dùng thông điệp nên sử dụng thuốc chính ngạch, tức là đã sản xuất hợp pháp theo quy định của Luật phòng chống tác hại thuốc lá và có đóng thuế đầy đủ. Còn thuốc lậu thì không đóng thuế.

Phóng viên Đức Hạnh – Kênh truyền hình ANTV:

1. Hiện Bộ Tài chính và Bộ Y tế đang đề xuất với Chính phủ tăng thuế tiêu thụ đặc biệt mặt hàng thuốc lá điều sản xuất trong nước. Vậy, quan điểm của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam và Bộ Công Thương về việc này như thế nào?

2. Hiện Chính phủ đang cho phép việc thí điểm tái xuất thuốc lá điếu nhập lậu bị thu giữ, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng đây là việc làm không đúng với tinh thần của Công ước khung về giảm trừ thuốc lá mà Việt Nam đang tham gia, cam kết và không đảm bảo việc thuốc lá tái xuất lại thẩm lậu vào thị trường Việt Nam. Vậy ý kiến của Bộ Công Thương và Hiệp hội thuốc lá Việt nam về việc này như thế nào?

 Chủ tịch Vũ Văn Cường:

Vừa rồi Bộ Tài chính trình Chính phủ dự thảo sửa đổi thuế tiêu thụ đặc biệt trong đó tăng thuế tiêu thụ đặc biệt từ 65-70% năm 2015 và tăng 85% vào năm 2018. Trước hết, về chủ trương tăng thuế thuốc lá là chúng tôi đồng tình. Mục tiêu để giảm cầu, giảm hút thuốc lá vì hút thuốc lá có hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, chúng tôi có kiến nghị cần cân nhắc thời điểm tăng thuế và lộ trình tăng thuế cho phù hợp,  nếu không sẽ không đạt được mục tiêu giảm cầu. Tăng thuế trong khi thuốc lá lậu tràn lan sẽ không giảm cầu, người tiêu dùng chuyển sang dùng thuốc lá lậu vừa rẻ hơn mà bao bì lại đẹp, làm thất thu ngân sách nhà nước.

            Khi chưa kiểm soát được buôn lậu thuốc lá mà tiếp tục tăng thuế tiêu thụ đặc biệt, tức là hiện nay thuế tiêu thụ là 65%, cộng thuế VAT 10%, cộng với các quỹ phòng chống tác hại thuốc lá... cộng thuế khác thì lên tới 85%. Buôn lậu thuốc lá họ trốn được 85%. Vì thế buôn lậu thuốc lá rất phát triển và phổ biến. Thuốc lá là mặt hàng gọn nhẹ, dễ vận chuyển, biên giới đường mòn lối mở, hạn chế lực lượng kiểm soát, nếu tăng ở thời điểm này, chênh lệch từ buôn lậu thuốc lá sẽ tăng nữa và càng kích thích buôn lậu thuốc lá. Trong khi đó, mới đăng cảnh báo thuốc lá có hại sức khỏe đã tăng hình thức buôn lậu.

Thuốc lá sản xuất trong nước có tiêu chuẩn, chất lượng, chịu trách nhiệm đối với người tiêu dùng. Hiệp hội Thuốc lá VN đã có văn bản kiến nghị với Chính phủ, các Bộ ngành đề nghị giãn lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt sang năm 2018. Mỗi lần đề nghị tăng 5%, khi kiểm soát được tương đối chống buôn lậu thuốc lá thì chúng tôi đồng ý hoàn toàn. Kiến nghị cần xem xét thời điểm tăng thuế và lộ trình tăng thuế.

Về câu hỏi hiện nay Chính phủ đang xem xét thí điểm tái xuất thuốc lá lậu bị tịch thu, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng đây là việc không đúng Công ước khung FCTC. Việt Nam đã tham gia và cam kết thực hiện công ước khung FCTC về thuốc lá, trong đó đảm bảo rằng tất cả thuốc lá nhập lậu phải được tiêu hủy. Vừa rồi, Chính phủ đã cho phép thí điểm tái xuất, mục tiêu là tận thu thuốc lá lậu đó, tái xuất để thu được ít tiền, giá cũng thấp. Về lý thuyết, tận thu không tiêu hủy cho đỡ phí, nghe thì hợp lý, nhưng về phía Hiệp hội Thuốc lá đã có những thông tin, có những cơ sở nhận định hiện tượng tái nhập rất cao. Các loại thuốc như Jet, Hero hầu hết chỉ có Việt Nam sử dụng. Thứ hai là thuốc lá buôn lậu đã bị bóp méo, ẩm, không có nước nào nhập lại. Thứ ba, hệ thống phân phối thuốc lá đã hình thành hệ thống phân phối toàn cầu. Ví dụ như Thuốc lá 555 sản xuất ở Việt Nam thì tiêu thụ ở Việt Nam, 555 sản xuất ở Trung Quốc thì tiêu thụ ở Trung Quốc chứ không cho xuất từ Việt Nam sang Trung Quốc hay các nước khác.

Chúng tôi kiến nghị, cần tổng kết, đánh giá lại tái xuất thuốc lá một cách chính xác vì Bộ Công Thương có hệ thống thương vụ của các nước, có thể kiểm tra các công ty tái xuất bao nhiêu… Hiệp hội Thuốc lá VN kiến nghị dừng tái xuất thuốc lá và phải tiêu hủy. Hiệp hội sẽ tài trợ kinh phí thu giữ và tiêu hủy. Hiệp hội sẵn sàng đảm bảo sẽ chịu trách nhiệm 3.500 đồng/bao cho toàn bộ công việc đó.