Tin hoạt động

Chống thuốc lá lậu: Cần nhiều biện pháp mạnh tay

12/03/2014

Trong những năm qua, ngành thuốc lá Việt Nam đóng góp vào ngân sách nhà nước khoảng 19.000 - 20.000 tỷ đồng mỗi năm (tương đương gần 1 tỷ USD); tạo công ăn việc làm cho khoảng 6 triệu lao động trong ngành: Công nhân sản xuất, nông dân trồng cây thuốc lá và lao động trong các ngành dịch vụ thương mại liên quan; đóng góp hàng trăm tỷ cho công tác an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, v.v...

Tuy nhiên, theo ông Vũ Văn Cường, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba), Chủ tịch HH Thuốc lá Việt Nam, hiện nay, tình trạng thuốc lá điếu nhập lậu vào thị trường Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng. Riêng năm 2013, khoảng 17 tỷ điếu thuốc lá nhập lậu vào thị trường Việt Nam; 2 tháng đầu năm 2014, thuốc lá lậu tăng 43% so với cùng kỳ năm 2013.


Buôn lậu thuốc lá công khai tại khu vực biên giới Tây Nam

Thuốc lá nhập lậu hiện được bán và tiêu dùng công khai tại tất cả các cửa hàng trên phạm vi toàn quốc, đã tác động xấu đến nhiều mặt kinh tế và xã hội của đất nước: Lấy đi 20% thị phần thuốc lá điếu nội địa. Năm 2012 thuốc lá lậu làm thất thu ngân sách nhà nước 6.500 tỷ đồng, tương đương 309 triệu đô la Mỹ. Làm mất sản lượng nguyên liệu: 18.000 tấn/năm (tương đương diện tích trồng là 10.000 hecta). Mất việc làm của nông dân: 5 triệu công lao động/năm; mất việc làm của công nhân: 600.000 công lao động/năm; và hàng trăm nghìn lao động trong các ngành thương mại, dịch vụ liên quan. Thuốc lá lậu không tuân thủ bất kỳ quy định nào về in cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh, ATVSTP và lộ trình giảm Tar và Nicotine, không kiểm soát được chất lượng nên sẽ gây tác hại nhiều đến sức khỏe cộng đồng.

 Tác động của thuốc lá lậu đến lợi ích quốc gia, lao động việc làm, sức khỏe cộng đòng và lợi ích doanh nghiệp

Mất sản lượng nguyên liệu : 18.000 tấn/năm (tương đương diện tích trồng là 10.000 hecta).

Mất việc làm của nông dân : 5 triệu công lao động không có việc làm/ năm

Mất việc làm của công nhân : 600.000 công lao động/năm.

Các doanh nghiệp hợp pháp bị ảnh hưởng cả về mặt doanh số và thị phần.

Thuốc lá lậu không phải tuân thủ bất kỳ quy định nào về cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh, ATVSTP (như lộ trình giảm Tar và Nicotin), không kiểm soát được chất lượng gây tác hại đến sức khỏe cộng đồng.

Cũng theo báo cáo của Cục Quản lý thị trường, Bộ Công Thương, tình hình buôn lậu, vận chuyển, buôn bán thuốc lá nhập lậu trong thời gian gần đây vẫn diễn biến phức tạp nhất là tại khu vực biên giới Tây Nam, trọng điểm là các tỉnh biên giới Quảng Trị, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang và một số tỉnh, thành phố lớn như: Cần Thơ, TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh, v.v... Các đối tượng buôn bán, vận chuyển thuốc lá nhập lậu dùng những thủ đoạn tinh vi để vận chuyển vào các điểm tập kết và đưa đi tiêu thụ trong nội địa. Tình trạng buôn lậu, buôn bán, vận chuyển thuốc lá nhập lậu không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất thuốc lá trong nước, trật tự an toàn xã hội mà còn ảnh hưởng đến công ăn việc làm của người lao động và gây thất thu thuế cho nhà nước. Cùng với việc thực hiện đợt cao điểm theo chỉ đạo tại công văn số 286/QLTT-CBL ngày 19 tháng 3 năm 2014 của Cục Quản lý thị trường gửi Chi cục Quản lý thị trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát ngăn chặn việc buôn bán, vận chuyển kinh doanh thuốc lá nhập lậu. 

Để ngăn chặn và giải quyết tình hình trên, Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) và Hiệp hội thuốc lá Việt Nam đã có kiến nghị Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công Thương dự thảo và trình Thủ tướng Chính phủ Ban hành Chỉ thị về việc tăng cường phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý hoạt động vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá điếu ngoại nhập lậu. Chỉ đạo các cơ quan chức năng và các địa phương triển khai khẩn trương, toàn diện, kiên quyết chống buôn lậu thuốc lá ở cả đầu vào và đầu ra như Chính phủ đã làm trong những năm 1990. Ngăn chặn buôn lậu thuốc lá tại các cửa khẩu, các tuyến biên giới; đồng thời kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các cửa hàng, tụ điểm, đối tượng lưu trữ, vận chuyển buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu trên thị trường.