Tin tức

Kênh Truyền hình Thông tấn thực hiện chương trình về tăng cường chống buôn lậu thuốc lá

03/10/2016

Sáng ngày 3⁄10⁄2016, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Vũ Văn Cường đã tham gia thực hiện Chương trình Tiêu điểm Kinh tế trên kênh Truyền hình Thông tấn. Cùng tham dự Chương trình có Phó Cục Trưởng Cục Quản lý Thị trường Bộ Công thương Nguyễn Trọng Tín. Bản chính thức của chương trình sẽ được phát trên Truyền hình thông tấn vào lúc 18h30 ngày 9⁄10⁄2016.

Trong chương trình, Chủ tịch Vũ Văn Cường và Phó Cục Trưởng Nguyễn Trọng Tín đã có những phân tích sâu sắc về diễn biến và nguyên nhân của tình hình thuốc lá lậu trong thời gian vừa qua đồng thời đưa ra những giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả công tác chống buôn lậu trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Trong Tín cho biết, qua một năm có dấu hiệu lắng dịu thì sang năm 2016 tình hình buôn lậu thuốc lá lại bùng phát mạnh mẽ trở lại, đặc biệt là tại các tỉnh biên giới phía Tây Nam. Các hoạt động buôn lậu thuốc lá diễn biến ngày càng phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi và việc vận chuyển, buôn bán thuốc lá lậu ngày càng ngang nhiên, thách thức các nỗ lực chống buôn lậu của ngành chức năng.

Nghiêm trọng hơn, vào ngày 15/9/2016 vừa qua, các đối tượng buôn lậu đã dùng thuyền máy đuổi theo tấn công quản lý thị trường cướp lại tang vật và khiến một cán bộ quản lý thị trường tỉnh Long An thiệt mạng.

Ông Tín cũng cho biết, 9 tháng đầu năm 2016, Cục Quản lý thị trường đã kiểm tra xử lý 5.000 vụ, xử phạt 30 tỷ đồng, tịch thu gần 1 triệu bao thuốc lá.

Về phía Hiệp Hội Thuốc lá Việt nam, Chủ tịch Vũ Văn Cường cho biết theo quy định pháp luật hiện hành, sản phẩm thuốc lá điếu kinh doanh hợp pháp phải chịu các mức thuế suất cao và ngày càng tăng, bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt 70% (và sẽ tăng lên 75% từ 01/01/2019), thuế nhập khẩu ưu đãi là 135% (đối với thuốc lá nhập từ nước ngoài), thuế GTGT (10%), đồng thời còn phải chịu khoản đóng góp bắt buộc vào Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá là 1.5% (sẽ tăng lên 2% từ 01/5/2019). Như vậy, chỉ tính các khoản thuế phí theo quy định, so với giá nhập khẩu thì giá bán đầu ra cho nhà phân phối 01 bao thuốc lá nhập vào Việt Nam đã tăng gấp gần 4,5 lần;

Thêm vào đó, thuốc lá lại là mặt hàng gọn nhẹ, dễ vận chuyển không như các mặt hàng buôn lậu khác như  bia, rượu, xăng dầu, đường cát…; Lợi nhuận thu được từ vận chuyển trót lọt 01 bao thuốc lá lậu từ biên giới vào nội địa là từ 1.000 đến 1.500 đồng/bao.

Những yếu tố trên làm cho kinh doanh thuốc lá nhập lậu siêu lợi nhuận và trở nên đặc biệt hấp dẫn vì giá thấp do trốn nộp thuế và hút khách do không in hình cảnh báo.  Buôn lậu thuốc lá đang thu siêu lợi nhuận chỉ sau ma túy.

Do vậy nạn kinh doanh thuốc lá lậu luôn hoành hành và lượng sản phẩm thuốc lá nhập lậu vào Việt Nam luôn ở mức rất cao, chiếm tỷ lệ xấp xỉ 20% tổng lượng tiêu thụ sản phẩm thuốc lá tại Việt Nam.

Hiện nay, các Luật như bộ Luật hình sự 2015, Luật Đầu tư, Luật thương mại, Nghị định 124 còn nhiều bất cập và chồng chéo, gây khó khăn cho công tác xử lý nhóm đối tượng buôn bán vận chuyển thuốc lá nhập lậu:

Thứ nhất:

  • Tại Nghị định 43/2009/NĐ-CP đã đưa “thuốc lá điếu nhập lậu” vào danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh. Tại Điều 9 của Luật phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2012 cũng quy định “mua bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá nhập lậu” là những hành vi bị nghiêm cấm.

  • Tuy nhiên Luật Đầu tư 2014 không quy định cấm đầu tư kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu trong khi lại quy định “kinh doanh sản phẩm thuốc lá” là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

  • Việc này gây hiểu nhầm là kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu thuộc ngành nghề có điều kiện và tạo ra khó khăn trong công tác xử lý hình sự đối với kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu trong thực tiễn.

Thứ hai:

  • BLHS 2015 đã được thông qua có những thay đổi không phù hợp với thực tế công tác chống buôn lậu thuốc lá, đặc biệt trong bối cảnh thuốc lậu ngày càng diễn biến phức tạp như hiện nay.
  • Cụ thể, các hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm được BLHS 2015 điều chỉnh tại Điều 190 và 191 đã bỏ quy định về số lượng mặt hàng phạm pháp theo các tiêu chí: lớn, rất lớn, và đặc biệt lớn khi xác định tội danh và khung hình phạt như vốn đã quy định trước đây tại BLHS 1999. Thông tư liên tịch số 36/2012/TTLT-BCT-BCA-BTP-BYT-TANDTC-VKSNDTC quy định đối với thuốc lá điếu nhập lậu, số lượng từ 1.500 bao đến dưới 4.500 bao được coi là số lượng lớn và có thể bị xử lý hình sự.
  • Tuy nhiên, tại BLHS 2015, hàng cấm bao gồm thuốc lá điếu nhập lậu muốn xử lý hình sự thì giá trị hàng phạm pháp tổi thiểu phải bằng 100 triệu đồng.
  • Mức 100 triệu đồng này là quá cao so với quy định cũ, nên tính răn đe sẽ giảm đi rất nhiều. Nếu tính giá do các đối tượng buôn lậu bán buôn trung bình đối với 2 loại thuốc lậu chủ yếu là Jet và Hero hiện ở mức khoảng 15.000 đồng/bao thì 1.500 bao sẽ chỉ tương đương 22,5 triệu đồng. Như vậy để có thể xử lý hình sự theo BLHS 2015, lượng hàng lậu bắt được phải lớn hơn 4,4 lần số lượng theo quy định cũ.

Quy định xử lý hình sự căn cứ trên giá trị hàng cấm tại BLHS 2015 đang đi ngược lại với chính sách tăng cường các biện pháp chống buôn lậu thuốc lá trong thời gian gần đây. CT số 30/CT-TTg năm 2014 đã nêu rõ một nguyên nhân của tình trạng buôn lậu thuốc lá vẫn diễn ra nghiêm trọng là do “các chế tài xử lý chưa mang tính răn đe” và yêu cầu sửa đổi quy định “theo hướng quy định giảm số lượng bao thuốc lá nhập lậu làm căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự”. Tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 185/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì “hành vi buôn bán hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 500 bao trở lên (so với mức 1.500 bao tại Thông tư liên tịch số 36 ở trên) thì người có thẩm quyền đang thụ lý vụ việc phải chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự để truy cứu trách nhiệm hình sự”.

Để công tác chống buôn lậu có hiệu quả trong thời gian tới, Hiệp hội TLVN đề nghị:

  • Bổ sung “Thuốc lá điếu, xì gà và các dạng thuốc lá thành phẩm khác nhập lậu” vào nhóm hàng phạm pháp quy định tại Điểm (a) Khoản 1 của Điều 190 và Điều 191 BLHS 2015, theo đó hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá điếu nhập lậu có thể bị xử lý hình sự mà không phụ thuộc vào giá trị, số lượng hàng phạm pháp.
  • Hoặc: Không áp dụng giá trị hàng phạm pháp tối thiểu làm căn cứ để định tội và định khung đối với các tội danh liên quan đến hoạt động buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá lậu mà xử lý hình sự đối với các hành vi kể trên dựa trên cơ sở số lượng từ 500 bao trở lên, thống nhất với quy định tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP và Chỉ thị số 30/CT-TTg.
  • Ngoài ra, cần bổ sung rõ mua bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc lá điếu nhập lậu là hoạt động đầu tư kinh doanh bị cấm tại khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2014, để thống nhất với Luật Phòng chống tác hại của Thuốc lá 2012.

                                                    

Bên cạnh đó, Chủ tịch Vũ Văn Cường cũng đề xuất để công tác chống buôn lậu tiếp tục đạt được những kết quả như trong năm 2015 vừa qua,  Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và các địa phương đặc biệt tại các địa bàn trọng điểm, các lực lượng chức năng phải triển khai quyết liệt, nghiêm túc Chỉ thị 30 ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ; Toàn bộ thuốc lá nhập lậu phải được tiêu hủy. Nếu tái xuất nguy cơ tái thẩm lậu rất cao. Hiện nay lực lượng quản lý thị trường đang rất thiếu kinh phí, phương tiện hoạt động, trong khi Quỹ phòng chông tác hại thuốc lá do các đơn vị trong Hiệp hội đóng góp kinh phí lại đang dư rất nhiều. Do vậy Hiệp hội kiến nghị xem xét sửa Luật Phòng chống tác hại Thuốc lá năm 2012, chuyển bớt kinh phí cho công tác chống thuốc lá lậu và giao cho Bộ Tài chính điều phối quản lý quỹ (thay vì Bộ Y tế như hiện nay).