Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) cùng với việc thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (BHTNLĐ-BNN) ngày càng đóng vai trò then chốt trong quản trị doanh nghiệp. Tại Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba), hai trụ cột này không được triển khai tách rời mà gắn kết chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau, đặc biệt thông qua việc sử dụng hiệu quả Quỹ BHTNLĐ-BNN theo quy định tại Điều 42 Luật an toàn vệ sinh lao động.
Đặt người lao động làm trung tâm trong thực hiện chính sách
Với hơn 7.000 lao động, trong đó trên 55% làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại, Tổng Công ty xác định rõ: bảo đảm an toàn và sức khỏe cho người lao động không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là nền tảng để duy trì sản xuất ổn định.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp đã triển khai đồng bộ các giải pháp từ phòng ngừa rủi ro, cải thiện điều kiện làm việc đến thực hiện đầy đủ các chế độ từ Quỹ BHTNLĐ-BNN. 100% người lao động được lập hồ sơ sức khỏe, khám định kỳ, khám chuyên sâu nhằm phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp. Các yếu tố nguy cơ như bụi thuốc lá, tiếng ồn, vi khí hậu, hóa chất được quan trắc thường xuyên, làm cơ sở khoa học cho việc đánh giá điều kiện lao động cũng như xác định mức hưởng các chế độ bảo hiểm.
Việc chủ động kiểm soát yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại ngay từ đầu không chỉ giúp giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp mà còn góp phần sử dụng hiệu quả Quỹ BHTNLĐ-BNN.
Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ từ Quỹ BHTNLĐ-BNN
Triển khai Điều 42 Luật an toàn vệ sinh lao động, Tổng Công ty đã bảo đảm thực hiện đầy đủ các nội dung chi từ Quỹ BHTNLĐ-BNN, từ chi trả chế độ đến hỗ trợ phục hồi và tái hòa nhập lao động.
Cụ thể, đối với các trường hợp bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động được chi trả phí khám giám định mức suy giảm khả năng lao động theo đúng quy định. Việc giám định được thực hiện minh bạch, đúng quy trình, tạo điều kiện để người lao động được xác định chính xác mức suy giảm và hưởng chế độ tương ứng.
Các khoản trợ cấp một lần, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp phục vụ được giải quyết kịp thời, đúng đối tượng. Đồng thời, Tổng Công ty cũng phối hợp thực hiện chi hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình, giúp người lao động khắc phục khó khăn trong sinh hoạt và lao động.
Một nội dung quan trọng khác là chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau điều trị. Đây không chỉ là chính sách mang tính nhân văn mà còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giúp người lao động sớm hồi phục, giảm nguy cơ tái phát bệnh nghề nghiệp, qua đó hạn chế phát sinh chi phí dài hạn từ Quỹ.
Gắn sử dụng Quỹ với công tác phòng ngừa rủi ro
Điểm nổi bật trong triển khai chính sách tại Vinataba là việc sử dụng Quỹ BHTNLĐ-BNN không chỉ dừng lại ở chi trả mà còn gắn chặt với công tác phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Hằng năm, Tổng Công ty đầu tư lớn cho công tác ATVSLĐ, trong đó riêng năm 2025 đã chi hơn 143 tỷ đồng cho các hoạt động như cải thiện điều kiện làm việc, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân, đào tạo huấn luyện an toàn. Những khoản đầu tư này, dù không trực tiếp từ Quỹ, nhưng lại góp phần giảm thiểu rủi ro, từ đó giảm áp lực chi trả từ Quỹ trong tương lai.
Các mô hình quản lý tiên tiến như “Near Miss”, “Pulsar”, hệ thống nhận diện mối nguy được áp dụng rộng rãi, giúp nâng cao năng lực dự báo và kiểm soát rủi ro. 733 thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn được kiểm định, theo dõi chặt chẽ.
Nhờ đó, năm 2025, Tổng Công ty không xảy ra vụ tai nạn lao động nào; số ca bệnh nghề nghiệp cũng giảm rõ rệt. Đây là minh chứng cho hiệu quả của việc kết hợp giữa phòng ngừa và sử dụng Quỹ một cách hợp lý.
Hỗ trợ phục hồi chức năng và chuyển đổi nghề nghiệp
Theo quy định tại Điều 42 Luật an toàn vệ sinh lao động, Quỹ BHTNLĐ-BNN còn được sử dụng để hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khi trở lại làm việc. Tại Tổng Công ty, nội dung này được triển khai một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế.
Người lao động sau điều trị được đánh giá lại khả năng làm việc và bố trí công việc phù hợp với sức khỏe. Trong trường hợp không thể tiếp tục công việc cũ, doanh nghiệp phối hợp tổ chức đào tạo lại hoặc chuyển đổi sang vị trí ít nguy cơ hơn.
Cùng với đó, việc đóng bảo hiểm y tế cho người nghỉ việc hưởng trợ cấp hằng tháng cũng được thực hiện đầy đủ, bảo đảm người lao động tiếp tục được chăm sóc y tế lâu dài.
Những chính sách này không chỉ giúp người lao động ổn định cuộc sống mà còn thể hiện rõ vai trò “chia sẻ rủi ro” của Quỹ BHTNLĐ-BNN.
Nâng cao nhận thức và xây dựng văn hóa an toàn
Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của công tác ATVSLĐ và BHTNLĐ-BNN là nhận thức của người lao động. Do đó, Tổng Công ty đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, đào tạo.
Trong năm 2025, hơn 5.000 lượt người lao động đã được huấn luyện, sát hạch về an toàn, vệ sinh lao động và các chính sách liên quan. Các phong trào thi đua, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được phát động sâu rộng, khuyến khích người lao động chủ động phát hiện nguy cơ, đề xuất giải pháp.
Qua đó, từng bước hình thành văn hóa an toàn trong doanh nghiệp – nơi mỗi người lao động không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách bảo hiểm mà còn là chủ thể tích cực trong phòng ngừa rủi ro.
Bên cạnh đó, công tác quản lý và sử dụng Quỹ BHTNLĐ-BNN tại Tổng Công ty được thực hiện nghiêm túc, tuân thủ các quy định của pháp luật. Các khoản chi đều được kiểm soát chặt chẽ, công khai, minh bạch, đúng mục đích.
Hướng tới quản trị hiện đại, sử dụng Quỹ bền vững
Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Công ty cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế như lực lượng làm công tác an toàn còn kiêm nhiệm, kỹ năng chưa đồng đều; ý thức tuân thủ của một bộ phận người lao động chưa cao.
Trong năm 2026, Tổng Công ty đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới toàn diện công tác ATVSLĐ và thực hiện chính sách BHTNLĐ-BNN theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ số. Các giải pháp trọng tâm bao gồm: nâng cao chất lượng môi trường lao động; tăng cường kỹ thuật an toàn; hoàn thiện trang bị bảo hộ; đẩy mạnh đào tạo, tuyên truyền.
Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hệ thống giám sát thông minh và phân tích dữ liệu được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực dự báo, qua đó giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, góp phần sử dụng Quỹ BHTNLĐ-BNN một cách hiệu quả, bền vững.
Có thể thấy, với cách tiếp cận bài bản, gắn kết chặt chẽ giữa phòng ngừa và chi trả, giữa công tác ATVSLĐ và sử dụng Quỹ BHTNLĐ-BNN theo tinh thần Luật an toàn vệ sinh lao động, Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam đang từng bước xây dựng hệ thống quản trị an toàn hiện đại, nhân văn. Quan trọng hơn, doanh nghiệp đã và đang khẳng định vai trò của mình trong việc bảo vệ người lao động – yếu tố cốt lõi cho sự phát triển ổn định và bền vững.
