Hưởng ứng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5), Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) đã đưa vào vận hành hệ thống Cơ sở dữ liệu Khoa học và Công nghệ chuyên ngành tại địa chỉ http://khcnthuocla.vn/home Đây là bước đi quan trọng trong công tác quản trị tri thức tập trung và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong toàn Tổng công ty, góp phần ghi nhận những đóng góp của hoạt động nghiên cứu khoa học vào sự phát triển chung của ngành.
Từ nhu cầu cấp thiết phải gỡ khó bài toán “ phân mảnh” dữ liệu
Ngành thuốc lá Việt Nam là một ngành sản xuất đặc thù có hàm lượng kỹ thuật và công nghệ chuyên sâu. Chuỗi giá trị của ngành liên kết chặt chẽ qua nhiều công đoạn phức tạp: từ nghiên cứu tạo giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, quy trình thu hoạch – sơ chế nguyên liệu, đến công nghệ chế biến sợi, phối chế hương liệu và sản xuất và kinh doanh thành phẩm thuốc điếu. Trong quá trình hoạt động và phát triển, các đơn vị thành viên trực thuộc Vinataba đã thực hiện nhiều nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và cải tiến kỹ thuật, tích lũy được khối lượng lớn, đa dạng tài liệu và tri thức giá trị.
Tuy nhiên, do đặc thù lưu trữ trước đây còn phân tán, một phần nguồn tài liệu này tồn tại dưới dạng hồ sơ giấy hoặc các tệp điện tử lưu cục bộ tại từng đơn vị. Thêm nữa, việc thiếu một quy chuẩn dữ liệu chung, cơ chế chia sẻ thống nhất đôi khi tạo ra tình trạng cục bộ thông tin, gây khó khăn cho công tác tra cứu, kế thừa và khai thác tri thức.
Trước thực trạng đó, bám sát tinh thần Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia, Ban Lãnh đạo Tổng công ty đã định hướng xây dựng một hệ thống dữ liệu khoa học – công nghệ tập trung. Đây được xem là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao năng lực quản trị và tạo cơ sở cho các hoạt động đổi mới sáng tạo tiếp theo.
Tập hợp tri thức ngành thuốc lá, cú hích số hóa 1.428 tài liệu khoa học – công nghệ chuyên ngành.
Được Hội đồng Khoa học Kỹ thuật Tổng công ty giao phó, từ năm 2022, Viện Thuốc lá đã chủ trì thực hiện nhiệm vụ “Nghiên cứu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu khoa học và công nghệ ngành thuốc lá”. Chủ nhiệm nhiệm vụ là ông Đào Nam Cao – Phó Giám đốc Viện. Đến cuối năm 2025, hệ thống cơ sở dữ liệu đã được hình thành và đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, hình thành được kho tài nguyên số phục vụ cho việc dùng chung trong toàn Tổng công ty.
Hệ thống đã chuẩn hóa và số hóa thành công tổng số 1.428 tài liệu khoa học – công nghệ chuyên ngành. Tính riêng trong năm 2025, kho dữ liệu đã thực hiện xử lý mới 350 tài liệu, bao gồm 329 tài liệu trong nước và 21 tài liệu quốc tế. Toàn bộ kho tư liệu đồ sộ này được tổ chức thành 5 nhóm danh mục cốt lõi:
· Kết quả nghiên cứu khoa học: Các đề tài cấp Bộ, cấp Tổng công ty và sáng kiến kỹ thuật đã nghiệm thu.
· Tiêu chuẩn kỹ thuật: Hệ thống tiêu chuẩn cơ sở, quốc gia và quốc tế của ngành.
· Văn bản pháp luật: Các quy định pháp lý, nghị định, thông tư quản lý hoạt động ngành.
· Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Sách chuyên khảo, bài báo khoa học, báo cáo xu hướng công nghệ.
· Thông tin thiết bị và công nghệ: Hướng dẫn vận hành, thông số kỹ thuật dây chuyền sản xuất.
Bên cạnh kho dữ liệu, hệ thống phần mềm tại địa chỉ trực tuyến khcnthuocla.vn được vận hành với hiệu năng kỹ thuật ổn định, tốc độ truy xuất dữ liệu dưới 3 giây. Hệ thống được tích hợp các nhóm chức năng cốt lõi bao gồm: Tìm kiếm/tra cứu tài liệu, Quản lý phân loại dữ liệu và Hỗ trợ môi trường trao đổi chuyên môn. Các tính năng này giúp cán bộ công nhân viên dễ dàng tiếp cận nguồn tri thức chung, giảm thiểu rào cản địa lý giữa các đơn vị.
Không gian chia sẻ tri thức mở và bảo mật giữa các đơn vị trong hệ sinh thái Vinataba
Điểm nổi bật trong thiết kế hệ thống là giải pháp phân tách không gian dữ liệu linh hoạt với các tính năng dễ dàng chia sẻ đồng thời đảm bảo bí mật an toàn. Cụ thể, hệ thống được chia làm hai khu vực độc lập:
· Phần dùng chung: Nơi lưu trữ các quy định chung, tiêu chuẩn của ngành và các bài nghiên cứu cơ bản. Bất kỳ cán bộ, nhân viên nào trong Tổng công ty cũng có thể vào xem để học hỏi và phục vụ cho công việc hằng ngày.
· Phần nội bộ bảo mật: Được khóa kỹ bằng các quy định an toàn để mỗi bộ phận/đơn vị tự quản lý tài liệu của mình. Những giấy tờ, hồ sơ đặc biệt quan trọng như công thức pha chế riêng, bí quyết kỹ thuật hay quy trình sản xuất độc quyền… sẽ được bảo vệ tuyệt đối tại đây.
Bên cạnh đó, hệ thống còn mang dáng dấp của một mạng xã hội nội bộ chuyên ngành, giúp người dùng tìm kiếm nhanh chóng, dễ dàng góp ý và chia sẻ kinh nghiệm. Với hệ thống tài liệu được sắp xếp khoa học, người dùng dễ dàng tìm kiếm thông tin chuyên ngành, đồng thời cũng có thể chủ động viết bình luận, đóng góp ý kiến cá nhân ngay dưới các tài liệu được đăng tải trên trang web khcnthuocla.vn Ngoài ra, nếu người dùng có tài liệu hay, kinh nghiệm có giá trị hoàn toàn có thể tương tác với quản trị viên để chia sẻ cho các đồng nghiệp khác cùng xem và học hỏi.
Chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn ứng dụng công nghệ mới
Trong giai đoạn tiếp theo, Tổng công ty định hướng tiếp tục hoàn thiện và mở rộng hệ thống cơ sở dữ liệu với mục tiêu rõ ràng: tập trung xây dựng nguồn dữ liệu sạch và có cấu trúc chất lượng cao trước khi triển khai các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Việc ưu tiên chuẩn hóa dữ liệu được xem là bước đi bài bản nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài của hệ thống.
Các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới bao gồm: tiếp tục mở rộng quy mô số hóa tài liệu chuyên ngành, triển khai vận hành thử nghiệm sâu rộng tại các đơn vị thành viên và hoàn thiện cơ chế quản lý, chia sẻ dữ liệu chung trong toàn Tổng công ty.
Đưa vào vận hành hệ thống khcnthuocla.vn và tích hợp trên website của Tổng công ty đúng vào Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam là kết quả từ sự nỗ lực của Viện Thuốc lá và Hội đồng Khoa học Kỹ thuật Tổng công ty. Việc tập hợp toàn bộ tài liệu vào một hệ thống lữu trữ số không chỉ giúp giữ gìn những tri thức về khoa học công nghệ quý giá trong quá khứ, hiện tại và tương lai mà còn giúp người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin nhanh, chính xác, có hệ thống để phục vụ công việc được tốt hơn, đóng góp hữu ích vào hoạt động sản xuất và kinh doanh của Tổng công ty. Từ thực tiễn vận hành, sử dụng kho dữ liệu, Nhóm nghiên cứu cũng mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp, giúp hệ thống cơ sở dữ liệu ngày càng hoàn thiện, đưa Vinataba tiếp tục tiến xa hơn trong lộ trình chuyển đổi số.
